Η μετεμφυλιακή περίοδος της κυριαρχίας της δεξιάς τρομοκρατίας και του απόλυτου αντικομμουνισμού στιγματίστηκε και από την προσωποπαγή διάθεση της εξουσίας. Η Φρείκη ή αλλιώς Φρειδερίκη, βασίλισσα της Ελλάδος καθιέρωσε εκτός των άλλων (χλιδή, πολιτικό παρασκήνιο, παρεμβάσεις στην πολιτική ζωή, νόμιμη ληστεία για λογαριασμό του θρόνου-η γνωστή ως «προίκα της Αλεξίας», πώληση παιδιών στο εξωτερικό με πρόσχημα την προστασία τους κλπ.)τους εράνους ως ένα τρόπο συμμετοχής στην ευθύνη του κράτους. Έχοντας το αποκλειστικό δικαίωμα να οργανώνει εράνους, με έναν σχεδόν καταναγκαστικό τρόπο και αξιοποιώντας τους κατά τόπους δωσίλογους ή διάφορους αφελείς υποστηρικτές, τα ένοπλα σώματα (στρατός, χωροφυλακή, αστυνομία)αλλά και τις δομές της εκπαίδευσης έκανε πολιτική αποταμιεύοντας χρήμα με πρόσχημα κυρίως τη φτώχεια που έπληττε τη μεταπολεμική Ελλάδα έχοντας ως κύριο θέμα, τα «παιδιά». Αυτοί οι έρανοι καθιέρωσαν στην Ελλαδική επικράτεια ένα είδος ευθύνης των απλών ανθρώπων για τα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα, το οποίο ως κουλτούρα συνεχίστηκε και παραμένει ως τις ημέρες μας. Από αυτή την κουλτούρα δεν θα μπορούσαν να μη συμμετέχουν οι ‘’πνευματικοί ταγοί του τόπου’’, οι εκπαιδευτικοί. Ένα μεγάλο ζήτημα ήταν η ‘’άμυνα της χώρας’’ από
«βορά» με αντικομμουνιστικές αναφορές που αργότερα διανθίστηκε με τον «εκ ανατολών» κίνδυνο. Η κοινωνική ευθύνη λοιπόν των από κάτω, ανέλαβε την άμυνα της χώρας με το «να δώσουμε ένα χεράκι να ενισχύσουμε το πολεμικό μας ναυτικό». Έτσι η κλήρωση ηλεκτρικών συσκευών στα τέλη του ’70 στο Σύλλογο Διδασκάλων της περιοχής, ενώ υποδηλώνει και έμμεσα τις κυρίαρχες κοινωνικές αναφορές δίνει και το πολιτικό στίγφμα της εποχής αφού έχει στόχο τη συλλογή χρημάτων «δια την αγοράν μονάδος του ενδόξου πολεμικού Ναυτικού μας». Μέσα σ’ αυτό το παραλήρημα εθνικού μεγαλείου όλοι είναι εταίροι: το πρωτοβάθμιο συνδικαλιστικό όργανο που είναι ο εν λόγω Σύλλογος, το δευτεροβάθμιο που είναι η ΔΟΕ καθώς και ο θεσμικός παράγοντας του Υπουργείου που είναι ο Γενικός Επιθεωρητής της Δημοτικής Εκπαιδεύσεως.
Δείγμα της μετεμφυλιακής εποχής στην Αίγινα αποτελεί το κείμενο «Σύντομη ιστορική αποτίμηση της περιόδου του Εμφυλίου για την Αίγινα: Το κοινωνικό-πολιτικό κλίμα στην Αίγινα την Περίοδο του εμφυλίου πολέμου 1947-49, όπως προκύπτει από δημοσιεύματα στο περιοδικό «ΚΗΡΥΞ ΤΗΣ ΑΙΓΙΝΗΣ» (1947-1950)» που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Σχεδία στ’ ανοιχτά της Αίγινας», τεύχος 1, Απρίλιος 2003, σελίδες 25-29.
Αναδημοσιεύεται ένα σχετικό απόσπασμα, με την εμπλοκή εκπαιδευτικών της Αίγινας στους εράνους της «Βασιλίσσης»:
…Μια προσπάθεια επίσης καλλιεργείται για την ένταξη της νεολαίας στο αντικομμουνιστικό παραλήρημα της εποχής μέσω των καθοδηγημένων εράνων και φυσικά της εκπαίδευσης η οποία ήταν διαπνεόμενη από εθνικιστικές φαντασιώσεις και συγκίνηση. Η περίπτωση π.χ. του οκταετή Στέφου Καρακατσάνη ο οποίος «παρεκάλεσε τους γονείς του αντί γλυκό για τα γενέθλιά του να του δώσουν χρήματα τα οποία και έστειλε στον Μητροπολίτη για τα δυστυχισμένα της Βορείου Ελλάδας» και που παρουσιάζεται στο εκδοτικό σημείωμα του Απριλίου 1948 είναι δείγμα της προπαγάνδας με έδαφος τα παιδιά που μάντρωσαν κατά τη διάρκεια και μετά τον εμφύλιο. Στο ίδιο κλίμα και μια γιορτή της δασκάλας και κατηχήτριας με αναπαράσταση «της αρπαγής των παιδιών υπό των συμμοριτών» μαζί με ένα «ωραίο τραγούδι αφιερωμένο προς την Βασίλισσαν συνταχθέν υπό της κατηχήτριας κ. Φωτεινής Κάτσα» και φυσικά με το καθιερωμένο έρανο της συλλογής «300.000 δρχ που διετέθη υπέρ των ανταρτόπληκτων σταλέν από τους μαθητάς εις την Α.Μ. την Βασίλισσαν» ενώ τον Ιούλιο του 1949 τα παιδιά δέχονται ευχαριστήρια επιστολή από τον αυλάρχη της Α.Μ. της Βασίλισσας για την προσπάθειά τους αυτή(6). Ο εθνικισμός αποτελεί άλλωστε και το στίγμα της εποχής αφού μόλις και μετά το χτύπημα της Αριστεράς και στα πρόθυρα του εμφυλίου πολέμου, όλο το ιδεολογικό υπόστρωμα του καθεστώτος βασίζεται στον πατριωτισμό και σαφώς στη φιλία του νέου σύμμαχου(7). Αναφορές για επισκέψεις αμερικάνων για εκδηλώσεις σε Ελληνοαμερικανικό ινστιτούτο δηλώνουν ξεκάθαρα την εικόνα που θέλει η εξουσία να πλασάρει στον κόσμο αλλά και τη στράτευση σχεδόν όλων σ’ αυτήν την προσπάθεια
Ο εμφύλιος από το ξεκίνημα του βρήκε στις στήλες του «Κήρυκα» τη θέση του: «…Ο στρατός μας, τα παιδιά του ελληνικού λαού βρίσκονται και σ’ αυτόν το χειμώνα στα βουνά της Ελλάδος, πολεμώντας σκληρά τους ύπουλους εχθρούς κάτω από το παγερό κρύο…καλούμεθα οι κατεστραμμένοι να βοηθήσουμε άλλους…»(8). Έτσι και από τις στήλες του, το προοίμιο για τους περίφημους εράνους της Φρειδερίκης που μονοπωλούσε εθνική δραστηριότητα για τη φανέλα του στρατιώτη. Με δημοσιεύματα «δια τους ανταρτόπληκτους» μαθαίνουμε ότι στην ήδη φτωχή Αίγινα γίνονται έρανοι. Ακόμα και οι εισπράξεις από τις εκδηλώσεις γυμνασίου για την γιορτή των Τριών Ιεραρχών διατίθενται για τη φανέλα του στρατιώτου(9), έρανοι της Τ.Α. αλλά και αθλητικών αγώνων…
(6)«Μια ημέρα που θα ορίσουν οι καλοί τους δάσκαλοι, όλα τα παιδιά της Αιγίνης θα εξοικονομήσουν …ένα αυγό…Την ίδια ημέρα θα συγκεντρωθούνε όλα τα αυγά θα μεταφερθούν στην Αίγινα» στη συνέχεια θα δοθούν στα βασίλισσα για να τα δώσει στα παιδιά «που με τραύμα ανοιχτό κι ένα μπαστουνάκι έτρεξε να τα επισκευτεί…» και καταλήγοντας: «…Σήμερα δώστε το αυγό και αύριο παρακαλέστε τη μαμά σας να σας χαρίσει ένα πουλάκι από την κλώσα που μόνοι σας να το μεγαλώσετε για τον ίδιο σκοπό και μιαν άλλη αποστολή να το δώσει όπου ορίσει η βασίλισσά μας…» Αρ. Φ. 16, Απρίλιος 1948. Για την εορτή του κατηχητικού Αρ. Φ. 29 Μάιος 1949
(7) «…Οκτώ χρόνια (σ.σ. 4 οι γερμανοί και 4 οι ‘’άλλοι’’…) συνεχίζει τον αγώνα του (σ.σ. ο Ελληνικός λαός)…Κι όπως μετά οχτώ χρόνων άνιση πάλη νίκησε τον πρώτο, έτσι με ισόχρονη άνιση πάλη θα νικήση και στον δεύτερο (σ.σ. οι ‘’άλλοι’’ που είπαμε…χωρίς να κατονομάζονται ακόμα). «Όμως η Δύση βλέπει πως θα έρθη η σειρά της. Κι έρχεται βοηθός…» Αρ. Φ. 9, Οκτ. 1947. «Οι Αιγινήται είναι βέβαιοι ότι ο Στρατηγός Μάρσαλ με τον πρακτικόν νουν όχι μόνο του στρατιωτικού αλλά και του ανδρός εκείνου ο οποίος αντελήφθη την αιτίαν της κακοδαιμονίας του κόσμου και ηύρεν το αντίδοτον το οποίο συνδέθη το όνομά του, θα εύρη τον τρόπον να λήξη η από ετών υφιστάμενη εις Ελλάδαν κατάστασις η κοστίζουσα τόσο αίμα εις την Ελλάδα και χρήμα εις τους πολύτιμους συμμάχους της. Η άφιξις του στρατηγού Μάρσαλ αποδεικνύουσα το εξαιρετικό ενδιαφ΄ρον του Αμερικάνικου λαού δια την χώραν μας…» Αρ φύλλου 22 Οκτ. 1948. Σε εκδοτικό σημείωμα του φ. 24 Δεκ 1948 μιλά για το «αναμφισβήτητο ενδιαφέρον των ισχυρών της συμμάχων που θα αποδώσουν καρπούς των…»
(8)Αρ. Φ. 10, Νοέ.1947
(9) «Τα παιδιά του Γυμνασίου μας την 22αν Δεκεμβρίου ε.ε. παρέδωσαν εις την εν Πειραιεί σχολήν Μέσης Εκπαιδεύσεως οχτώ σάκκους ιματισμού και 470.000 δρχ. δια τους ανταρτόπληκτους των βορείων επαρχιών μας…» Αρ Φύλλου 11-12 Δεκ 1947. «Αι εκ της εορτής εισπράξεις μετά την αφαίρεση των εξόδων διετέθησαν υπέρ των μαχόμενων στρατιωτών μας.» το ίδιο Φύλλο, Αναφορά για τη συμμετοχή της υψιφώνου Αιγινήτισσας Μαρίας Λυκούρη σε εκδήλωση του Δήμου Καλλιθέας υπέρ της Φανέλας του στρατιώτου «την οποία τιμητικώνς ανέλαβε υπό την προστασίαν της η Α.Μ. η βασίλισσα…» το ίδιο Φύλλο. «και μόνο η δια τρίτην φορά κι χάριν της ημέρας δοθείσαι παράστασις υπέρ της φανέλας του στρατιώτου εκ μέρους των μαθητών γυμνασίου, υπό την οδηγία των καθηγητών των, απετέλεσεν ένα ευχάριστο γεγονός…». Εκδρομή των μαθητών του Δ. Σχολείου Χαλασμένης σε στρατόπεδα συγκέντρωσης των παιδιών ‘’ανταρτόπληκτων’’ Αρ φ. 17 Μάιος 1948. Ο Σαρωνικός την Κυριακή, 19 τρέχ. διοργάνωσε ποδοσφαιρικόν αγώνα του οποίου αι εισπράξεις διετέθησαν υπέρ των απόρων οικογενειών των μαχόμενων στρατιωτών» Αρ. Φ. 21 Σεπτέμβρης 1948.Με ποδοσφαιρικό αγώνα υπέρ των «Συμμοριοπληκτων Ο Σαρωνικός Χάνει 2-1 από την ομάδα της Αστυνομίας Πόλεων. Αρ. φ. 36, Δεκ 1949.«…η κοινότης Χαλασμένης κατέθεσεν υπέρ του υπό την Προεδρίαν της Α.Μ. Βασιλίσσης εράνου χάριν της φανέλας του Στρατιώτου μεταξύ κατοίκων του χωριού Χαλασμένη δρχ 827.600 εκ του κοινοτικού Δε ταμείου δρχ 200.000…Επίσης ο Δήμος Αιγίνης κατέθεσεν 4.500.000δρχ….Ούτω η Αίγινα όπως και άλλοτε είπομεν συμμετέχει παρά τα εξαιρετικώς δυσμενή οικονομικά της εις των κατά των έξωθεν οργανουμένων συμμοριτών , σκληρόν αγώνα του Έθνους» Αρ. Φ. 23 Νοε. 1948, Στις 20 Νοέμβρίου 1949 πάλι έρανος υπέρ των συμμοριοπλήκτων από τους φορείς της Αίγινας: «Το εκ εράνου τούτου συγκεντρωθέν ποσόν υπερέβη καθ’ όλην την νήσον τη 12 εκατ. Δραχμών παρά την πρωτοφανή οικονομικήν καχεξίαν» Αρ. Φ. 36 Δεκ. 1949.
=======================================
ΙΔΟΥ ΤΑ ΕΓΓΡΑΦΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΩΝ Εν Κυψέλη Αιγίνης, τη 15-10-1070
Δ΄ ΠΕΡΙΦ. ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Αριθμ. Πρωτ. 50
Αριθμ. Εγκυκλ. 2
Προς
Τους κ.κ. Τμηματάρχας και μέλη του Συλλόγου
Έδρας των
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Προϊόν της αγάπης και εμπιστοσύνης, με τας οποίας περιεβάλατε την απελθούσαν Διοίκησιν τοιυ Συλλόγου μας, ήτο η κανονικωτάτη και έγκαιρος εκπλήρωσις των οικονομικών υποχρεώσεων όλων υμών, κατά το συνδικαλιστικόν έτος 1969-70. Προς όλους υμάς ανήκουν συγχαρητήρια και ευχαριστίαι, περισσότερον δε εις τους κ.κ. Εκκαθαριστάς μας, οίτινες, εκτός των άλλων εργασιών της εκκαθαρίσεως, επιφορτίζονται κατ’ έτος και με την συγκέντρωσιν των συνδρομών των διδ/λων του Τμήματός των.
Η συνδρομή προς την Δ.Ο.Ε. και τον Σύλλογοςν, κατά το τρέχον έτος, παραμένει αυτή, των ενενήκοντα (90) δραχμών δι’ όλους, πλην των συζύγων (διδ/σων) των συναδέλφων, αίτινες θα καταβάλουν μόνον το ποσόν των πεντήκοντα (50) δραχμών. Οι κ.κ. εκκαθαρισταί, προς τους οποίους εγκαίρως θα αποσταλούν αι σχετικαί αποδείξεις, παρακαλούνται όπως εκ του δώρου των Χριστουγέννων, προβούν εις την κράτησιον του ανλόγου ποσού, επιδίδοντες εις έκαστοπν των κ.κ. συναδέλφων την απόδειξην, τα δε συγκεντρωθησόμενα χρηματικά ποσά, αποστείλουν το ταχύτερον δυνατόν εις τον Ταμείαν του Συλλόγου κ. Μπιμπήν Ιωάννην, 1ον Δημοτ. Σχολ. Αιγίνης.
Όσοι εκ των κ. συναδε΄λφων επιθυμούν την διαγραφήν των εκμ του Συλλόγου, παρακαλούνται όπως δι’ αιτήσεώς των γνωρίσουν τούτο προς τον Πρόεδρον αυτού (Κυψέλη-Αιγίνης), προ της εισπράξεως της συνδρομής των, προς αποφυγήν προσθέτων εργασιών. Η μη υποβολή αιτήσεως προς διαγραφήν, σημαίνει αποδοχήν της κρατήσεως, ήτις και θα διενεργηθή κανονικώς παρά των κ.κ. εκκαθαριστών. Θέλομεν πιστέψει ότι κατά το τρέχον συνδ/κόν έτος θα επιδείξωμεν την αυτήν προθυμίαν, ως και εις το παρελθόν.
Επί τη ευκαιρία, προς άπαντας τους συναδέλφους, οίτινες καθ΄οινοδήποτε τρόπον συνέβαλον εις την επιτυχίαν της Φιλανθρωπικής Αγοράς, δια την προμήθειαν Ναυτικής Πολεμικής Μονάδος, ανταποκρινόμενοι ούτω εις το πνεύμα των υπ’ αριθμ. 5/1/5-2-70 &20/2/4-5-70 εγκυκλίων της Διοικήσεως αυτού, το νέον Διοικητικόν Συμβούλιον του Συλλόγου απευθύνει θερμά συγχαρητήρια και ευχαριστίας. Γνωρίζομεν δε προς όλους υμάς, ότι η επιτυχία υπό την οποία εστέφθη αύτη, ήτο μεγίστη. Συνολικώς εισεπράχθη το ποσόν των 35.200 δραχμών. Εκ τούτων, εδαπανήθησαν δραχμαί 5.838 δια την αγοράν αντικειμένων, άτινα και εκληρώθησαν της 24/5/70 εν Πόρω. Το ποσόν των δραχμών 2.936,20 κατατέθη, συμφώνως των Νόμω, εις το Δημόσιον Ταμείον, υπέρ αυτού, το δε υπόλοιπον των δραχμών 26.425,80 κατετέθη εις την Εθνικήν Τράπεζαν της Ελλάδος και εις ειδικόν λογαριασμόν υπέρ της Δ.Ο.Ε. δι’ αγοράν της Μονάδος.
Κατωτέρω κοινοποιούμεν ως έχει το υπ. Αριθμ.1.206/25-7-70 συγχαρητήριον έγγραφον του κ. Γενικού Επιθεωρητού Δημοτικής Εκπαιδεύσεως Β’ Περιφερείας Πειραιώς, σχετικόν με την όλην δραστηριότητα του Συλλόγου, δια την αγοράν ναυτικής Μονάδος του Πολεμικού Ναυτικού, ίνα λάβητε γνώσιν.
Με συναδελφικούς χαιρετισμούς
Ο Πρόεδρος Ο Γενικός Γραμματεύς
ΔΗΜ. ΤΣΑΦΑΡΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΒΑΖΟΣ
====================================================================
ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ Εν Πειραιεί τη 25η Ιουλίου 1970
ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΕΩΣ
Β΄ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ
Αριθμ. Πρωτ. 1.206
Προς
Τον κ. Πρόεδρον του Συλλόγου Διδασκάλων
Δ΄ Περιφερείας Πειραιώς
Εις Αίγιναν
Λαβόντες υπ’ όψιν το και υμίν κοινοποιηθέν υπ’ αριθμ. 35/19-7-70 έγγραφον υμών, εξ ού προκύπτει ότι δια της πραγματοποιηθείσης της 24-5-1970 υπό των μελών του υμετέρου Συλλόγου Φιλανθρωπικής Αγοράς συνεκεντρώθη το ποσόν των 26.425,80 δραχμών, όπερ και κατετέθη εις την Εθνικήν Τράπεζαν της Ελλάδος προς ενίσχυσιν της Δ.Ο.Ε. δια την αγοράν μονάδος του ενδόξου πολεμικού Ναυτικού μας, εκφράζομεν προς υμάς και δι’ υμών προς άπαντα τα μέλη του Συλλόγου σας τα θερμά συγχαρητήρια και την άκραν υπηρεσιακήν ικανοποίησίν μας.
Ο Γενικός Επιθεωρητής
(ΤΣ) ΘΡ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ
Κοινοποίησις:
- Κ. Επιθεωρητήν Δ., Εκπ/σεως
Δ΄ Περιφερείας Πειραιώς
Ενταύθα
- Διδασκαλικήν Ομοσπονδίαν Ελλάδος
Ξενοφώντος 15α
Αθήνα