δεν ξεχνάμε τις κάμερες παρακολούθησης
Posted by: sxedia in "αυτοδιοίκηση", παιδεία-εκπαίδευση, πολιτισμός και "πολιτισμός", τοπικά θέματα, χα Add commentsΣτο νέο σχολικό κτίριο του Γυμνασίου δεν θα βάλετε κάμερες παρακολούθησης;
Επειδή κάποιοι και κάποιες δεν ξεχνάμε παρόλο που έχουν περάσει 8 χρόνια, θα θυμίσουμε όλα τα γεγονότα που πέσανε στην αντίληψή μας τότε και θα γνωστοποιήσουμε πρόσφατη απόφαση (1)της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα «για τα κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης σε χώρο σχολικών συγκροτημάτων» (2).
Ας ταξιδέψουμε λοιπόν στο χρόνο πίσω. Τον Οκτώβριο του 2001, μάθαμε κάποιοι και κάποιες, ότι στο νέο κτίριο του Γυμνασίου-Λυκείου Αίγινας στη θέση Αγία Βαρβάρα, που εγκαινιάστηκε με εκπρόσωπο του υπουργείου Παιδείας εγκαταστάθηκαν κάμερες παρακολούθησης. Σκεφτήκαμε πολύ απλά να αντιδράσουμε, κατ’ αρχήν κολλώντας μια αφίσα που έλεγε: THΕ BIG BROTHER WATCHING YOU – όσο θα υπάρχουν κάμερες ποτέ δεν θα είναι αρκετές… – ΝΑ ΦΥΓΟΥΝ ΟΙ ΚΑΜΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΟ 1Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΙΓΙΝΑΣ – ΝΑ ΦΥΤΕΨΟΥΜΕ ΔΕΝΤΡΑ – ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΟΥΜΕ ΚΗΠΟΥΣ – ΝΑ ΦΤΙΑΞΟΥΜΕ ΣΤΕΓΑΣΤΡΑ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΙ ΟΧΙ ΠΤΕΡΥΓΕΣ ΓΙΑ ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΟΥΣ – ΠΟΛΙΤΕΣ, ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΗΝ ΑΙΓΙΝΑ (4). Επίσης στάλθηκε στις τοπικές φυλλάδες επιστολή που μόνο τα «Αιγινήτικα Νέα» δημοσίευσαν χωρίς σχόλιο, ενώ έγινε ρεπορτάζ από την Ιωάννα Σωτήρχου στην Ελευθεροτυπία που παρέθετε τις δυο απόψεις. Το πράγμα όμως έγινε ακόμα πιο έντονο όταν το τηλεσκουπίδι TEMPO έκανε ρεπορτάζ. Δεν χρειάζεται να πούμε ότι σφόδρα ταράχτηκαν εκείνη την περίοδο οι ιθύνοντες στην Νήσο. Συντάχθηκαν και υπογράφτηκαν πρακτικά στα γρήγορα και στα δυο συστεγαζόμενα σχολεία από όλο το προσωπικό (μέλος του οποίου ήταν και ο Γ. Πούντος, σημερινός αντιδήμαρχος) με φωτεινές εξαιρέσεις 2 εργαζόμενους στο Γυμνάσιο και μια εργαζόμενη στο Λύκειο. Από τους φορείς της Αίγινας, μόνο το ΚΚΕ πήρε θέση ενάντια στην εγκατάσταση των καμερών με κείμενο που μοίρασαν μέλη του έξω από το νέο κτίριο το οποίο αναφερόταν σε καμεροχαφιέδες. Επίσης η ΕΛΜΕ Πειραιά πήρε ΟΜΟΦΩΝΑ θέση αρνητική για την εγκατάσταση των καμερών και μάλιστα πραγματοποίησε επίσκεψη στο σχολείο παρουσία και των καθηγητών του Αγκιστρίου, δύο από τους οποίους πήραν θέση ενάντια, ενώ ο Σύλλογος Δασκάλων Ν. Αργοσαρωνικού, αργότερα, αρνήθηκε να πάρει θέση (5). Στην επίσκεψη αυτή είχαν να αντιμετωπίσουν τον εσμό του τοπικού κορμού των καθηγητών που υπεραμύνθηκαν των επιλογών της Σχολικής Επιτροπής με αιτιολογίες του τύπου «μα πώς παρεμβαίνετε στο σχολείο μας εσείς»;. Τέλος εκδόθηκε κείμενο που υπογραφόταν από τους Κασελούρη (διευθυντή της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Αίγινας) και Βαλωμένο, εκ μέρους του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Ενιαίου Λυκείου, που υπεραμυνόταν της επιλογής προκειμένου να φύγουν «τα παράσιτα» που ενδημούν στο σχολείο (6). Γενικώς όσοι ήταν ενάντια (διάφοροι αριστεροί, δήθεν διανοούμενοι, προοδευτικοί …και καλά) και δεν μίλησαν, απλά το έκαναν γαργάρα, το κατάπιαν, το χώνεψαν και το ξέχασαν.
Από κει μετά ξεκίνησε μια ελεεινή και σιχαμερή αρθρογραφία στον τοπικό σκουπιδότοπο (7) με επιχειρήματα για την προστασία του κτιρίου, για την σωστή παρακολούθηση των παιδιών ακόμα και στο διάλλειμα, για να φύγουν οι έμποροι ναρκωτικών από το σχολείο, για την προστασία της δημόσιας εκπαίδευσης. Αυτά ήταν και η αφορμή για να διαρρεύσουν πληροφορίες για τον υπογράφοντα του τύπου «έχει κάνει 3 αποτοξινώσεις, έχει φέρει όλους τους ναρκομανείς στο σχολείο του(;), επιδιώκει να χτυπήσει τη δημόσια εκπαίδευση» και άλλα. Έτσι ο υπογράφων έστειλε το παρακάτω κείμενο σε όλες τις φυλλάδες και μ’ αυτόν τον τρόπο έκλεισε τότε διάφορα στόματα για τουλάχιστον αυτές τις συκοφαντίες. Το κείμενο έλεγε: «Επειδή διαδίδονται συκοφαντίες εις βάρος μου και εις βάρος των φίλων μου σε αγέλες παραγόντων, παραγοντίσκων και επίδοξων χαλίφηδων στη θέση του χαλίφη… Επειδή μια τρομαγμένη κοινωνία του τύπου ‘’άκου βλέπε σώπα’’ , χωρίς ανεπτυγμένο δημόσιο χώρο –όπου άνθρωποι οριζόντια και πρόσωπο με πρόσωπο κάνουν ελεύθερο διάλογο- μετατρέπεται σε κουρνιαχτό με μανδαρίνους και υποταγμένους… Επειδή η στάση μου, οι αντιεξουσιαστικές ιδέες μου, οι πρακτικές μου είναι τόσο κρυστάλλινες, πεντακάθαρες και δημόσιες όσο δεν πάει άλλο… Επειδή επιδιώκω να συμβάλλω σε μια κοινωνία ελευθέρων ανθρώπων που να μην φοβούνται τον ίσκιο τους στο δημόσιο χώρο… Απαιτώ απ’ αυτούς που απαρτίζουν όλον αυτόν τον πρόστυχο και παρασιτικό εσμό που μπροστά στις φιλοδοξίες τους δε λογαριάζουν κανέναν και τίποτα να το βουλώσουν ή αν έχουν τα κότσια να πουν κάτι, να το πουν δημόσια. Τους φτύνω στα μούτρα και δημόσια. Κυριακού Γιώργος». Δεν έμειναν όμως μετά τη δημοσίευση αυτής της δήλωσης, σε έντυπες απειλές του τύπου «θα φύγεις κολυμπώντας από την Αίγινα» (8) αλλά πήγαν και λίγο πιο μακριά: σε επισκέψεις «για να διώξουμε αυτόν το δάσκαλο που δημιουργεί προβλήματα». Ήταν ανεπιτυχής η προσπάθειά τους για πάρα πολλούς λόγους.
Από την άλλη το κείμενό μας (9) ήταν από παντού αποκλεισμένο. Δεν δημοσιεύτηκε πουθενά παρόλο που στάλθηκε σε όλες τις τοπικές φυλλάδες οι οποίες έβαζαν φαρδιά-πλατειά όλα τα κείμενα που υπερθεμάτιζαν της εγκατάστασης του ‘’κλειστού κυκλώματος’’ και της ‘’θυροτηλεόρασης’’. Εξαίρεση αποτελεί η εφημερίδα «ΠΟΛΙΤΗΣ» (ΚΚΕ) που πήρε θέση εναντίον της εγκατάστασης.
Έτσι, χωρίς πολλά-πολλά, έληξε το ζήτημα των καμερών που πλέον είναι ένα καθεστώς.
Η απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα «για τα κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης σε χώρο σχολικών συγκροτημάτων», δεν μπορεί να εκφράσει ένα ιδεότοπο που παλεύει για την ελευθεριακή εκπαίδευση και για τον ελευθεριακό κοινοτισμό. Άλλωστε, αποφάσεις που αφορούν τη δέσμευση Αρχείων για προστασία (…και καλά) προσωπικών δεδομένων όπως π.χ. το Αρχείο του Ειδικού Δικαστηρίου Δοσιλόγων, προστατεύοντας τα εγγόνια και τα παιδιά των συνεργατών των ΝΑΖΙ, είναι εξόφθαλμα χυδαίες. Όμως αυτοί, οι νομιμόφρονες κύριοι και κυρίες των τοπικών θεσμών που πήραν θέση υπέρ της εγκατάστασης καμερών παρακολούθησης των μαθητών και έχουν αφήσει αυτήν την αισχρή παρακαταθήκη στο νησί, τι έχουν να πουν για την απόφαση (10) ενός νόμιμου θεσμού, που οι ίδιοι οφείλουν να αναγνωρίζουν και να υπακούν, η οποία θίγει την επιλογή τους; Τι έχουν να πουν οι κονδυλοφόροι τους υπερασπιστές της κοινωνίας του κοινωνικού ελέγχου; Τι έχουν να πουν οι αριστεράντζες, προοδευτικούληδες στην Αίγινα, που το έκαναν γαργάρα τότε;
Γ. Κυριακού
(1) 20/2008, Αθήνα 01-04-08, Αριθ. Πρωτ.:Γ/ΕΞ/1678
(3) ‘’Φάγαμε’’ και το βοηθητικό ρήμα IS, από το σύνθημα που ήταν τότε πολύ επίκαιρο από το τηλεσκουπίδι «big brother», που εκείνο τον καιρό ήταν αυτό που επισημοποίησε και εγκαινίασε τα reality show στην Ελλάδα. Η φράση όμως αυτή ήταν παρμένη από το φημισμένο μυθιστόρημα του Τζορτζ Όργουελ, «1984» που ως γνωστόν περιγράφει μια κοινωνία του απόλυτου κρατικού ελέγχου, της προσπάθειας που κάνουν άνθρωποι σκόρπιοι να απεγκλωβιστούν προσωπικά και πολιτικά. Στο μυθιστόρημα διάχυτα υπάρχουν οι αναφορές στις κάμερες παρακολούθησης της ιδιωτικής ζωής.
(4)Σχεδία στ’ ανοιχτά της Αίγινας, τεύχος 2, Ιούλιος 2003, σελ 23 http://blogs.espiv.net/sxedia/files/2009/08/cf87ceb5ceb4ceafceb1-cf83cf84-ceb1cebdcebfceb9cf87cf84ceac-cf84ceb7cf82-ceb1ceafceb3ceb9cebdceb1cf82-cf84ceb5cf8dcf87cebfcf82-2-ceb9.pdf
(5)Από τους δασκάλους της Αίγινας, εκτός από τον υπογράφοντα, μόνο ο Αντώνης Ντελής πήρε μια σαφή θέση ενάντια στην παρακολούθηση των παιδιών όπως και οι μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού (ακριβώς!) εκπαιδευτικοί της δευτεροβάθμιας στο νησί.
(6) Ολόκληρο το κείμενο του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Ενιαίου Λυκείου Αίγινας, σε όλες τις τοπικές φυλλάδες από το διάστημα Οκτωβρίου 2001 έως το Δεκέμβρη και παραθέματα του κειμένου αυτού, στη «Σχεδία στ’ ανοιχτά της Αίγινας» τεύχος 2, σελίδες 20-26, http://blogs.espiv.net/sxedia/files/2009/08/cf87ceb5ceb4ceafceb1-cf83cf84-ceb1cebdcebfceb9cf87cf84ceac-cf84ceb7cf82-ceb1ceafceb3ceb9cebdceb1cf82-cf84ceb5cf8dcf87cebfcf82-2-ceb9.pdf
(7)Δεν την έχουμε κρατήσει αλλά ο καθείς μπορεί να ψάξει στο αρχείο της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Αίγινας, από τον Οκτώβριο του 2001 ως το Δεκέμβριο, ενώ ασχολήθηκε το καλοκαίρι του ’02 στην φυλλάδα του «Εβδομαδιαία», ο εκδότης-ξενοδόχος της Αγίας Μαρίνας λέγοντας για τον υπογράφοντα ότι πρέπει να ασχοληθεί το Υπουργείο μαζί του.
(8)Δεν έχει παρά να ψάξει κανείς στο έμεσμα-σκουπιδαριό «ΑΙΑΚΟΣ», φύλλο 22, Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 2001
(9) «ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΚΑΜΕΡΩΝ ΣΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ ΛΥΚΕΙΟΥ, ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΟΥ ΣΥΛ. ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΙΓΙΝΑΣ
· Η κάμερα αποτελεί διαδικασία αστυνόμευσης που έρχεται σε αντίθεση με κάθε έννοια παιδαγωγικής. Αν εμείς οι ενήλικοι δεν μπορούμε να στηρίξουμε τα παιδιά μας και χρειάζεται να καταφεύγουμε στην τρομοκράτησή τους, κανένα τεχνολογικό μέσο δεν θα είναι ικανό να μας δώσει την ασφάλεια που εμείς επιθυμούμε για αυτά.
· Η κάμερα διαταράσσει τη σχέση εκπαιδευτικού-μαθητή, επιβάλλοντας στον εκπαιδευτικό το ρόλο του παιδονόμου ο οποίος ελέγχει το παιδί από την τηλεόραση.
· Ο εκπαιδευτικός που βρίσκεται στο διάλειμμα μαζί με τα παιδιά, τα προσέχει, τα ενθαρρύνει και δημιουργεί σχέσεις μαζί τους. Αντίθετα η κάμερα τα κατασκοπεύει και τα υποχρεώνει να λειτουργούν κάτω από το φόβο της αόρατης παρακολούθησης.
· Η εντατικοποίηση και η καταπίεση που βιώνουν οι μαθητές ενισχύεται από την ύπαρξη των καμερών και την ώρα του διαλείμματος που είναι ώρα ξεκούρασης για τα παιδιά.
· Οι κάμερες δεν προλαβαίνουν το κακό απλά το καταγράφουν
· Με το να αφήνουμε τις κάμερες να κατασκοπεύουν τα παιδιά δήθεν για την ασφάλειά τους πλάθουμε ανθρώπους συνηθισμένους στις κάμερες, εξοικειωμένους με την ιδέα της παρακολούθησης, ανοίγοντας έτσι το δρόμο να στηθούν κάμερες σε κάθε πεδίο της καθημερινής μας ζωής
ΟΣΟ ΘΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΜΕΡΕΣ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΑΡΚΕΤΕΣ
1) Κάνοντας την αυτοκριτική μας: Σ’ ένα σημείο της θερμόαιμης επιστολής μας καταγγείλαμε για «κάμερες παρακολούθησης σ’ όλους τους εξωτερικούς χώρους». Πράγματι, δεν υπάρχουν σ’ όλους τους εξωτερικούς χώρους κάμερες. Εμείς όμως είμαστε ενάντια σε κάθε κάμερα την οποία και θεωρούμε μια πολύ κακή αρχή προκειμένου να τοποθετηθούν κι αλλού.
Στόχος μας είναι το ξεκίνημα ενός προβληματισμού σε τοπικό επίπεδο με επίκεντρο τους σκοπούς της εκπαίδευσης συνολικότερα, και ιδιαίτερα τώρα που η εντατικοποίηση αφαιρεί από τα παιδιά την εφηβική τους ηλικία μετατρέποντάς τα βίαια σε ενήλικους. Γι αυτό και προτεραιότητα μας είναι η κοινωνία της Αίγινας και όχι ο ημερήσιος τύπος στον οποίο και κατ’ αποκλειστικότητα απευθυνθήκαμε. Επανορθώνουμε.
2) Το γεγονός ότι δεν έχουμε παιδιά στο σχολείο δεν μας αποτρέπει να έχουμε γνώμη και να ασκούμε δημόσια κριτική σε οποιαδήποτε απόφαση αφορά τα κοινά. Μας εμπνέει άλλωστε και η Πολιτεία των Αθηναίων όπου:
«…όσες φορές η πόλη πρόκειται να αποφασίσει κάτι για τα οικοδομικά, στέλνουν και φέρνουν τους οικοδόμους να τους συμβουλέψουν για τα οικοδομήματα κι όταν πρόκειται για τα ναυπηγικά, τους ναυπηγούς, το ίδιο γίνεται και για όλα τ’ άλλα, όσα πιστεύουν ότι μαθαίνονται και διδάσκονται,…Έτσι όμως φέρνονται όταν πρόκειται για ζητήματα που απαιτούν τεχνικές γνώσεις, όταν όμως πρόκειται να σκεφτούν για όσα αναφέρονται στη διακυβέρνηση γενικά της πόλεως, όμοια τότε σηκώνεται και τους δίνει τη γνώμη του και ο οικοδόμος και ο χαλκιάς και ο σκυτοτόμος, ο έμπορος και ο ναυτικός, ο πλούσιος και ο φτωχός, ο ευγενής και ο άνθρωπος του λαού, και κανείς δεν τους μαλώνει για αυτό…ότι χωρίς πουθενά να σπουδάσει και ενώ δεν είχε δάσκαλο να τον διδάξει, σηκώνεται και θέλει να δίνει γνώμη, γιατί είναι φανερό πως αυτό δεν το θεωρούν διδακτό…» ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ, 319b – 319e
Δημοκρατική διαδικασία είναι η συνέλευση του λαού, η ολόπλευρη σίγουρα ενημέρωση και η συλλογική εξαγωγή συμπερασμάτων και αποφάσεων σε μια ικανοποιητική χρονική διάρκεια. Δεν είμαστε λοιπόν ηθικά ή τυπικά υποχρεωμένοι να απευθυνόμαστε στις ορισμένες από τα θεσμικά όργανα επιτροπές που μας υποδεικνύονται ως αρμόδιοι φορείς εξουσίας. Αλήθεια πόσα είναι στον αριθμό τα μέλη του Συλλόγου Γον. και Κηδ. Του Ενιαίου Λυκείου; Πόσοι πραγματικά ενημερώθηκαν; Πόσοι ψήφισαν υπέρ της τοποθέτησης των καμερών; Πόσοι κατά;
3) Δεν υφίσταται καμιά προσωπική κόντρα μεταξύ ανθρώπων που δεν γνωρίζονται καλά καλά. Αυτήν ας την αναζητήσουν στους μεταξύ τους ανταγωνισμούς για τις τοπικές ή και άλλες εξουσίες.
4) Δεν διαφωνούμε με την τοποθέτηση που έχει η επιστολή για τα τηλεοπτικά κανάλια και μάλιστα για το «ΤΕΜΡΟ». Μήπως η επίκληση της αναγκαιότητας «για περισσότερη αστυνόμευση, περισσότερο έλεγχο, περισσότερη ασφάλεια», δείγμα της οποίας αποτελεί και η τοποθέτηση των 3 καμερών στην αυλή του σχολείου είναι αποτέλεσμα όλης αυτής της υστερίας που καλλιέργησαν τα «κατάπτυστα» τηλεοπτικά κανάλια; Γιατί τόσο επιλεκτική η κριτική;
5) Η δημοσιογράφος της εφημερίδας στην οποία απευθυνθήκαμε δημοσιοποίησε το γεγονός της τοποθέτησης των καμερών στο σχολικό κτίριο του Ενιαίου Λυκείου, έκανε λόγο για τη διαμαρτυρία μας και δημοσίευσε και την απάντηση του υπεύθυνου στο Υπουργείο Παιδείας για το γεγονός ότι προβλέπεται θυροτηλεόραση για τα καινούρια σχολικά κτίρια. Έκανε ότι θα έπρεπε να κάνει κάθε ανεξάρτητος δημοσιογράφος.
6) Αν θέλουμε να μιλήσουμε και για τα ναρκωτικά που λέγεται… ότι διακινούνται, οι υπεύθυνοι γονείς και εκπαιδευτικοί του σχολείου, με τις κάμερες, πολύ απλά απομακρύνουν το πρόβλημα και το όποιο πρόβλημα από τον τυπικό χώρο ευθύνης τους. Δεν είναι όμως πρόληψη να βγάζουμε τα προβλήματα έξω από το σχολείο. Όπως δεν φεύγουν τα σκουπίδια, αν απλώς τα απομακρύνεις από την πόρτα σου όπως κάνει κάθε… «καλός νοικοκύρης»
7) Γράφει η επιστολή ότι οι κάμερες τοποθετήθηκαν για την ασφάλεια του κτιρίου επειδή βρίσκεται σε ερημική περιοχή. Όμως η παρουσία των παιδιών καθιστά την περιοχή κάθε άλλο παρά ερημική. Μήπως είναι γενικότερα προβληματικό να χτίζονται σχολεία σε ερημικές και απόκεντρες περιοχές; Τα σχολεία για εμάς θα έπρεπε να είναι κέντρα κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής στα οποία θα έχουν εύκολη και άμεση πρόσβαση μαθητές γονείς και γενικά πολίτες.
Οι κάμερες καταγράφουν τους ανθρώπους που περιφέρονται στην αυλή εφόσον είναι τοποθετημένες σε μέρος αυτής. (Εκτός κι αν απαγορεύεται σε μαθητές να χρησιμοποιούν μέρος της αυλής τους.)
9) Δεν «μονοπωλούμε» καμιά «κοινωνική ευαισθησία» όπως μας κατηγορούν ο γραμματέας και ο πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Ενιαίου Λυκείου. Λοιπόν, κάποιοι από εμάς συνεργάστηκαν στο παρελθόν με κάποιους που στο συγκεκριμένο θέμα των καμερών διαφωνούν. Κάποιοι άλλοι από μας με κάποιους άλλους. Κάποιοι στο μέλλον, θα συνεργαστούν μ’ αυτούς που τώρα διαφωνούν κι εμείς που τώρα συμφωνούμε, στο μέλλον για κάτι άλλο θα διαφωνήσουμε… και πάει λέγοντας. Να λείπει η συνωμοσιολογία.
10) Η επίσημη αυτή επιστολή γράφει για τα «παράσιτα» που «η λειτουργία των καμερών έχει απομακρύνει» και «τα οποία ενδημούσαν στο χώρο του προηγούμενου κτιρίου». Για ποια παράσιτα μιλάνε οι δυο αντιπρόσωποι του Συλλόγου στην επιστολή τους; Προφανώς για παιδιά της Αίγινας. Αλήθεια, πόσο παράσιτα είναι τα παιδιά που ερωτεύονται και δίνουν ραντεβουδάκια στο σχολείο; Πόσο παράσιτα είναι τα παιδιά που ξεφεύγουν από τον άθλιο καθωσπρεπισμό των καθωσπρέπει της πόλης μας; Πόσο παράσιτα είναι τα παιδιά που περιθωριοποιήθηκαν από το σχολικό σύστημα που γενικά τα χωρίζει σε «σκάρτους» και «άξιους»; Πόσο παράσιτα είναι τα παιδιά που μάθανε από τους μεγαλύτερούς τους πως με το τσιγάρο γίνεσαι «άντρας», πως με την εξάτμιση που βρυχάται μπορεί και να σε προσέξουνε, πως αν βρίσεις, αν φωνάξεις, αν μαλώσεις θα γίνεις «μεγάλος»; Πόσο παράσιτα είναι τα παιδιά που δοκιμάζουν την ψευδαίσθηση της ατομικής «απόδρασης» μέσω κάποιων ουσιών όταν τα πάντα γύρω μας συνηγορούν σε έναν ατομισμό, σε έναν ανταγωνισμό ή σε μια εύκολη φυγή απ’ όλα αυτά;
Αυτά τα παιδιά «ενδημούν» στην πόλη μας, κι αύριο μπορεί να σκοτώνονται με το μηχανάκι στην άσφαλτο για να κουνούν κάποιοι το κεφάλι τους, αύριο θα δουλεύουν στην οικοδομή και θα χτίζουν το δεύτερο σπίτι κάποιων κυρίων επωνύμων, αύριο θα σας σερβίρουν καφέ στην παραλία, αύριο θα μεταναστεύουν στον Πειραιά, είναι παιδιά της Αίγινας.
Παρασιτικός είναι ο τρόπος ζωής-παρασιτικές είναι οι κοινωνικές αξίες που μας επιβάλλονται και οδηγούν σε αδιέξοδο την ίδια την κοινωνία. Παρασιτικό είναι το σχολικό σύστημα – εικόνα και ομοίωση της φυλακής, που απομυζεί τη ζωή των παιδιών μετατρέποντας τα «επιτυχημένα» παιδιά σε υπάκουους εκτελεστές εντολών και τα «αποτυχημένα» σε «κοινωνικό πρόβλημα».
ΓΟΝΕΙΣ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΑΙΓΙΝΑΣ
…για ένα δημόσιο σχολείο που θα μεγαλώνει τα παιδιά με τις αξίες της αλληλοβοήθειας, της αλληλεγγύης, της ισότητας. Για ένα δημόσιο σχολείο που θα ανήκει στο δήμο, δηλαδή στο λαό. Για ένα δημόσιο σχολείο που θα προάγει την κοινωνική και ατομική ελευθερία, τη δημοκρατική λήψη των αποφάσεων από μαθητές, γονείς, δασκάλους και γενικά πολίτες…»
| (10) ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ | Αθήνα, 1 – 4 -2008Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1676 |
Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 27 / 2008
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε μετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρίαση την 26-07-07 στο κατάστημά της αποτελούμενη από τον Δ. Γουργουράκη, Πρόεδρο, και τους Ν. Φραγκάκη, Λ. Κοτσαλή, Στ. Σαρηβαλάση, Φ. Δωρή, και Α. Παπανεοφύτου, τακτικά μέλη. Λόγω κωλύματος αν και κλήθηκε νομίμως – εγγράφως, δεν παρέστη ο Α. Πομπόρτσης καθώς και το αναπληρωματικό του μέλος Γ. Πάντζιου. Στη συνεδρίαση, χωρίς δικαίωμα ψήφου, κατά τη συζήτηση του θέματος παρέστη ο εισηγητής Γ. Ρουσόπουλος, υπάλληλος του τμήματος ελεγκτών, ο οποίος μετά τη συζήτηση της υπόθεσης και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη της απόφασης αποχώρησε καθώς και η Α. Κανακάκη ως γραμματέας, υπάλληλος του Διοικητικού–Οικονομικού Τμήματος, μετά από εντολή του Προέδρου.
Η Αρχή έλαβε υπόψη τα ακόλουθα:
Κατόπιν δημοσιεύματος της Πέμπτης 7-6-07 στην εφημερίδα “ΕΘΝΟΣ” και της με αρ. πρωτ. 4071/7-6-07 επιστολής της ΕΛΜΕ Καρδίτσας, η οποία κοινοποιήθηκε επίσης σε μια σειρά δημοσίων φορέων και προσώπων καθώς και στα κόμματα της Βουλής, η Αρχή έλαβε γνώση για την εγκατάσταση κλειστών κυκλωμάτων παρακολούθησης σε σχολεία του Νομού Καρδίτσας και ειδικότερα στον αύλειο χώρο του ΕΠΑΛ Σοφάδων και τους διαδρόμους ισογείου και 1ου ορόφου του Μουσικού Σχολείου Καρδίτσας.
Η Αρχή απέστειλε τις με αρ. πρωτ. 4222/12-6-2007 και 4223/12-6-2007 επιστολές προς τα δύο Σχολεία ζητώντας να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες για τη σύννομη λειτουργία του κλειστού κυκλώματος και να προβούν σε γνωστοποίηση του κλειστού κυκλώματος εντός 15 ημερών όπου να επισυνάψουν διάγραμμα στο οποίο να φαίνονται οι ακριβείς θέσεις τοποθέτησης και να σημειώνεται ο χώρος που ελέγχει κάθε κάμερα. Και τα δύο Σχολεία απέστειλαν γνωστοποιήσεις εντός της τεθείσας προθεσμίας, παραθέτοντας τη δική τους αιτιολόγηση για την αναγκαιότητα εγκατάστασης των κυκλωμάτων και προσκομίζοντας φωτογραφίες όπου απεικονίζεται ο χώρος που παρακολουθούν τα εν λόγω κυκλώματα.
Αναλυτικότερα το 1ο ΕΠΑΛ – ΤΕΕ Σοφάδων υπέβαλε την με αρ. πρωτ. 678ΓΝ/27-6-07 γνωστοποίηση κλειστού κυκλώματος. Συνημμένα υπέβαλε κάτοψη του σχολείου και του αύλειου χώρου, σειρά 30 περίπου φωτογραφιών όπου απεικονίζεται το σχολείο και ο αύλειος χώρος του καθώς και η περιοχή γύρω από το σχολείο και επισημαίνονται τα σημεία τοποθέτησης των καμερών, αντίγραφο πρακτικού του σχολικού συμβουλίου της 30-5-2007 όπου έχει συζητηθεί το θέμα της τοποθέτησης των καμερών, έγγραφο της 30-5-2007 του μαθητικού συμβουλίου και του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων καθώς και έγγραφο του συλλόγου διδασκόντων του συστεγαζόμενου ΕΕΕΕΚ Σοφάδων.
Το Μουσικό Σχολείο Καρδίτσας υπέβαλε την με αρ. πρωτ. 686ΓΝ/29-6-07 γνωστοποίηση κλειστού κυκλώματος. Συνημμένα υπέβαλε σχεδιάγραμμα κάτοψης των ορόφων του σχολείου και σειρά 5 φωτογραφιών όπου απεικονίζονται τα σημεία τοποθέτησης των καμερών και ο χώρος που αυτές επιβλέπουν.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Σύμφωνα με το άρθρο 2 περ. α΄ν.2472/1997 και την κοινοτική Οδηγία 94/46, τα δεδομένα ήχου και εικόνας, εφόσον αναφέρονται σε πρόσωπα, συνιστούν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα.
Σύμφωνα με την οδηγία 1122/2000 της Αρχής για τα κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης “η αποθήκευση και διαβίβαση εικόνας προσώπου, η οποία συλλέγεται με λήψη από σταθερή βιντεοκάμερα, που λειτουργεί μόνιμα, συνεχώς ή κατά τακτά χρονικά διαστήματα, σε κλειστό ή ανοικτό χώρο συγκέντρωσης ή διέλευσης κοινού, όπως για παράδειγμα οδοί, πλατείες, σταθμοί, λιμάνια, τράπεζες, καταστήματα, γήπεδα, θέατρα, κινηματογράφοι, ή σε μέσα μεταφοράς δημόσιας χρήσης, συνιστά επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, κατά την έννοια του άρθρου 2 περ. δ’ ν.2472/1997.”
Επίσης. κατά το άρθρο 1 της παραπάνω οδηγίας “η λήψη και επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα με κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης που λειτουργεί μονίμως, συνεχώς ή κατά τακτά χρονικά διαστήματα δεν επιτρέπεται, διότι προσβάλλει την προσωπικότητα και την ιδιωτική ζωή του ατόμου. Κατ΄ εξαίρεση, τέτοιου είδους λήψη ( μόνιμη, συνεχής ή κατά τακτά χρονικά διαστήματα ) και επεξεργασία είναι νόμιμη, χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειμένου, υπό τις προϋποθέσεις του ν.2472/1997, εφ΄ όσον ο σκοπός της επεξεργασίας είναι η προστασία προσώπων ή αγαθών ή η ρύθμιση της κυκλοφορίας.”
Από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι:
Στο ΕΠΑΛ Σοφάδων, όπως προκύπτει από τη γνωστοποίηση και το συνημμένο σχεδιάγραμμα και τις φωτογραφίες, έχουν εγκατασταθεί τέσσερις συνολικά κάμερες που επιβλέπουν τον αύλειο χώρο του σχολείου. Το κτίριο φαίνεται ότι είναι σημαντικά μεγάλο και έχει και ιδιαίτερα εκτεταμένο αύλειο χώρο. Το σχολείο υποστηρίζει ότι βρίσκεται σε περιοχή εκτός του πολεοδομικού ιστού της πόλης κάτι που απεικονίζεται και στις προσκομισθείσες φωτογραφίες και ανάμεσα σε οικισμούς αθίγγανων, οι οποίοι υποδεικνύονται στις φωτογραφίες.
Από τις τέσσερις κάμερες που έχουν τοποθετηθεί η μία βρίσκεται στη στέγη του κτιρίου, απέναντι από την κεντρική του είσοδο και στοχεύει την είσοδο αυτή. Στην εν λόγω είσοδο έχει τοποθετηθεί μπάρα που ελέγχεται απομακρυσμένα. Το σχολείο δηλώνει ότι με τη χρήση της κάμερας ελέγχουν τα οχήματα που μπαίνουν ή βγαίνουν και ανοιγοκλείνουν την πύλη καθώς δεν υπάρχει οπτική επαφή του γραφείου του Διευθυντή ή του Επιστάτη με την κύρια πύλη, λόγω μεγάλης απόστασης. Οι υπόλοιπες τρεις κάμερες είναι τοποθετημένες ακριβώς κάτω από την απόληξη των κεραμιδιών της στέγης του σχολείου, έτσι ώστε να ελέγχονται οι υπόλοιπες πλευρές του. Ως αιτιολογία για την τοποθέτηση των καμερών αυτών προβάλλεται η ασφάλεια της κτιριακής υποδομής τις νυχτερινές ώρες, καθώς το σχολείο στερείται φύλακα ή νυχτοφύλακα. Το σχολείο δηλώνει ότι οι κάμερες λειτουργούν εκτός ωραρίου του σχολείου και μετά από την αποχώρηση των μαθητών. Τα δεδομένα αποθηκεύονται σε κασέτα που ανακυκλώνεται κάθε ημέρα. Τέλος, έχουν τοποθετηθεί έξι συνολικά πινακίδες για την ενημέρωση λειτουργίας του κυκλώματος.
Από τα στοιχεία που απέστειλε το Μουσικό Σχολείο Καρδίτσας προκύπτει ότι έχουν εγκατασταθεί τέσσερις κάμερες οι οποίες βρίσκονται τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό του κτιρίου του. Οι δύο κάμερες βρίσκονται εξωτερικά του κτιρίου ώστε να ελέγχουν τις εισόδους του και οι άλλες δύο εσωτερικά στις σκάλες του ισογείου και του Α’ ορόφου. Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο διευθυντής, το σχολείο βρίσκεται στο κέντρο της πόλης και είναι ευάλωτο όλο το εικοσιτετράωρο από ανθρώπους του “περιθωρίου” καθώς βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από πάρκο της πόλης. Επισημαίνει ότι θέλει να προφυλάξει το σχολείο από είσοδο τοξικομανών ακόμα και την ώρα λειτουργίας του. Το σχολείο στεγάζεται σε παλιό και ενοικιαζόμενο κτίριο, με πολλές δυνατότητες εισόδου, ενώ δε διαθέτει ούτε φύλακα ούτε επιστάτη. Τα γραφεία των καθηγητών βρίσκονται στον 1ο όροφο και δεν υπάρχει δυνατότητα ελέγχου των εισόδων κατά τις ώρες λειτουργίας του σχολείου. Ο διευθυντής δηλώνει ως πρόσθετο λόγο, εκτός από την ασφάλεια των μαθητών, την προστασία από κλοπή της περιουσίας του σχολείου που περιλαμβάνει και μουσικά όργανα μεγάλης αξίας.
Στη γνωστοποίηση δηλώνεται ότι η λειτουργία των καμερών θα γίνεται μετά το τέλος των μαθημάτων μόνο με καταγραφή εικόνας για την ασφάλεια του κτιρίου και της περιουσίας του σχολείου. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τους λόγους που προβάλλονται και αφορούν λειτουργία του κυκλώματος όταν το σχολείο είναι ανοιχτό.
Σύμφωνα με το άρθρο 5 παρ. 2 ε του ν. 2472/1997 η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα χωρίς τη συγκατάθεση των υποκειμένων επιτρέπεται όταν “η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία για την ικανοποίηση του έννομου συμφέροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους ανακοινώνονται τα δεδομένα και υπό τον όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς των δικαιωμάτων και συμφερόντων των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα και δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθερίες αυτών.”
Θα πρέπει και για τα δύο σχολεία να εξετασθεί κατά πόσον ισχύει το παραπάνω βασικό κριτήριο για τη νομιμότητα της επεξεργασίας δηλαδή η αρχή της αναλογικότητας. Θα πρέπει επίσης να συνυπολογιστεί ότι η λειτουργία τέτοιων συστημάτων σε χώρο μάθησης ενδέχεται να προκαλεί ιδιαίτερα προβλήματα. Όπως υποστηρίζει στην καταγγελία της η ΕΛΜΕ Καρδίτσας λειτουργία κάμερας σε οποιονδήποτε χώρο σχολείου είναι μέτρο αντιπαιδαγωγικό, αντιδημοκρατικό και αυταρχικό, περιορίζει την ελευθερία έκφρασης του συνόλου των φορέων της εκπαιδευτικής κοινότητας που αποτελεί την ουσία της εκπαίδευσης και της παιδαγωγικής ελευθερίας. Τονίζει μάλιστα ότι δεν πρέπει να αφήσουμε τους μαθητές να συνηθίσουν στην ιδέα της ηλεκτρονικής παρακολούθησης και του ελέγχου της φυσικής παρουσίας και δράσης τους, γεγονός που θεωρούν ότι βλάπτει την προσωπική τους αξιοπρέπεια.
Ο σκοπός της επεξεργασίας, θα μπορούσε να επιτευχθεί και με λιγότερο επαχθή για το άτομο μέσα και στις δύο περιπτώσεις. Ειδικότερα, στην περίπτωση του ΕΠΑΛ Σοφάδων, η κάμερα στην πόρτα της αυλής του σχολείου θα μπορούσε να ελέγχεται με άλλο αυτόματο σύστημα, όπως για παράδειγμα με θυροτηλέφωνο, χωρίς να είναι απαραίτητη η λήψη εικόνας από αυτή. Οι 3 υπόλοιπες κάμερες έχουν σαν σκοπό την ασφάλεια του κτιρίου, κατά τις ώρες που το σχολείο δε λειτουργεί. Αν και το σχολείο βρίσκεται πραγματικά σε περιοχή εκτός του πολεοδομικού ιστού, όπως προκύπτει από τις φωτογραφίες που έχουν προσκομισθεί θα πρέπει να συνυπολογιστεί ότι ο χώρος του σχολείου προσφέρεται για αθλοπαιδιές ακόμα και εκτός σχολικού ωραρίου.
Στην περίπτωση του Μουσικού Σχολείου Καρδίτσας οι δύο κάμερες που βρίσκονται εντός του σχολικού συγκροτήματος λαμβάνουν εικόνα από τις εσωτερικές σκάλες και τους διαδρόμους του σχολείου. Ο στόχος τους είναι σε συνδυασμό με άλλες δύο κάμερες στις εισόδους να ελέγχεται η είσοδος και η έξοδος ατόμων τόσο κατά τις ώρες λειτουργίας όσο και εκτός ωραρίου. Σε κάθε περίπτωση η λειτουργία τους δεν μπορεί να επιτραπεί κατά τις ώρες λειτουργίας του σχολείου, καθώς προσβάλλονται υπέρμετρα τα δικαιώματα και οι προσωπικές ελευθερίες μαθητών και καθηγητών. Το πρόβλημα αυτό θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί εύκολα κατά τις ώρες λειτουργίας του σχολείου με την πρόσληψη επιστάτη, άλλωστε ο ρόλος των καθηγητών και του διευθυντή του σχολείου δεν μπορεί να είναι να ελέγχουν την είσοδο και την έξοδο από το σχολείο και ούτε είναι σε θέση να εκτελούν τέτοια καθήκοντα. Από τη γνωστοποίηση προκύπτει ότι στο σχολείο έχει εγκατασταθεί σύστημα συναγερμού το οποίο καλύπτει μόνο το χώρο του γραφείου του διευθυντή, όπως διευκρινίσθηκε τηλεφωνικά. Ειδικά για τις ώρες που το σχολείο δε λειτουργεί η επέκταση ενός τέτοιου μέσου ώστε να καλύπτει όλο το σχολείο κρίνεται περισσότερο πρόσφορο, πόσο μάλλον που η θέση του σχολείου καθιστά τον έλεγχο από την αστυνομία πιο εύκολο.
Ως προς το ΕΠΑΛ Σοφάδων, το κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης έχει τοποθετηθεί με σκοπό την ασφάλεια των εγκαταστάσεων και τον έλεγχο της εισόδου των αυτοκινήτων. Η κάμερα στην είσοδο δεν είναι αναγκαία, καθώς αυτός ο σκοπός επεξεργασίας μπορεί να επιτευχθεί με λιγότερο επαχθή για το άτομο μέσα. Η επιτήρηση του αύλειου χώρου κατά τις ώρες μη λειτουργίας του σχολείου ενδέχεται να προσβάλλει τα δικαιώματα και τις ατομικές ελευθερίες των μαθητών καθώς ακόμα και τις ώρες μη λειτουργίας ο χώρος προσφέρεται για να παίζουν παιδιά.
Ως προς το Μουσικό Σχολείο Καρδίτσας το κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης έχει τοποθετηθεί με σκοπό την ασφάλεια των εγκαταστάσεων και τον έλεγχο της εισόδου τρίτων ατόμων. Κατά τις ώρες λειτουργίας του σχολείου συλλέγονται δεδομένα μαθητών του σχολείου που κινούνται στους χώρους του. Όσον αφορά τη λειτουργία καμερών εκτός ωραρίου ο σκοπός της ασφάλειας μπορεί να επιτευχθεί εξ ίσου αποτελεσματικά μέσω διαφορετικών, λιγότερο επαχθών για το άτομο, συστημάτων, όπως συναγερμού.
Και στις δύο περιπτώσεις παρατηρείται ότι δεν υπάρχει το απαιτούμενο προσωπικό για τη φύλαξη των χώρων αυτών. Θα έπρεπε να αποτελεί μέριμνα των φορέων που έχουν την ευθύνη της λειτουργίας και τη φροντίδα της υποδομής των σχολείων να εξασφαλιστούν οι απαραίτητοι πόροι για την λήψη των κατάλληλων οργανωτικών μέτρων για τη φύλαξη των σχολείων π.χ. με πρόσληψη φύλακα ή με τοποθέτηση συναγερμού, χωρίς να προχωρούν σε εγκατάσταση κλειστών κυκλωμάτων.
Για τους λOγους αυτΟΥς
Η Αρχή απευθυνθεί σύσταση στο ΕΠΑΛ Σοφάδων και το Μουσικό Σχολείο Καρδίτσας ώστε να αφαιρεθούν τα εγκατεστημένα κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης.
Ο Πρόεδρος Η Γραμματέας
Δημήτριος Γουργουράκης Αγγελική Κανακάκη